De filter bubble of de bonus aanbieding die je misloopt

Terwijl je dit blogbericht leest, laat je je sporen achter. Zo weet ik bijvoorbeeld wat voor computer je hebt, welke browser je gebruikt en waar je woont. Deze informatie kunnen we ter kennisgeving aannemen, maar ik kan er ook op inspelen. Toen bleek dat deze website relatief vaak via telefoons benaderd werd, heb ik een speciale mobiele versie gemaakt. Dit voorbeeld van inspelen op de informatie van ‘de klant’ is onschuldig, maar het kan ook minder onschuldig.

De filter bubble
Deze week presenteerde Christian van ‘t Hof zijn studie met de titel ‘Voorgeprogrammeerd: hoe internet ons leven leidt‘. Het behandelt een nieuw fenomeen: de filter bubble. Populaire websites verzamelen namelijk meer data over haar gebruikers dan alleen locatie en type browser. Facebook weet bijvoorbeeld op welke links jij wel en niet klikt in je stream. Als zij merken dat je niet klikt op de links die persoon X plaatst, dan zullen zij de berichten van deze persoon op den duur weglaten. Facebook trekt hiermee conclusies uit jouw Facebook gedrag en schotelt je aangepaste informatie voor.

Een ander voorbeeld hiervan is Google. We maken allemaal dagelijks gebruik van zoekmachines en zij weten dan ook veel over ons surfgedrag en de informatie die we zoeken. Google kan door deze grote hoeveelheid gegevens uit het verleden voorspellen wat je waarschijnlijk wel en waarschijnlijk niet zoekt. Zo gebruikt Eli Pariser in zijn uitleg over de filter bubble het voorbeeld van Egypte. Wie op Google ‘Egypte’ intikt, krijgt resultaten die afhankelijk zijn van je surfgeschiedenis. De één krijgt namelijk vooral toeristische trekpleisters te zien in de zoekresultaten, terwijl de ander informatie krijgt over de politieke crisis in Egypte.

Eli Pariser

Kortom, websites gaan steeds meer sturen op ons surfgedrag. Dit kan nuttig zijn, maar het kan ons ook in de weg zitten. De filter bubble kan ons beperken in de toegang tot nieuwe informatie en kan onze blik op informatie verengen. Deze personalisatie is als het ware een zelfopgelegde censuur waardoor een gedeelde werkelijkheid in het gedrang kan komen. Want waar kranten bijvoorbeeld altijd het nieuws voor ons cureren, is deze vorm van gepersonaliseerde curatie geautomatiseerd en sluit het meer informatie uit.

Dat reclamebureaus (waar Google er een van is) voorop lopen in het gebruik van deze filters is geen toeval. Adverteerders willen niets liever dan dat hun product bij die mensen aangeprezen wordt die het product in potentie ook nodig hebben. De kans tot kopen is dan namelijk groter. Facebook en Google kunnen aan het surfgedrag van hun bezoekers een profiel opbouwen van hun bezoekers en op maat reclame aanbieden.

Welke aanbieding wil jij?
Tot slot nog een voorbeeld dichter bij huis. Albert Heijn biedt haar bonusaanbiedingen nu ook gepersonaliseerd aan. Dit doet het door conclusies te trekken uit de aankopen van de afgelopen 2 jaar. Albert Heijn betoogt dat het hiermee de klant beter wil bedienen, maar geeft ook toe dat het hiermee de omzet wil verhogen.

De vraag is nu: krijg jij liever je geliefde pot pindakaas voorgeschoteld ‘in de bonus’? Of zou je ook wel eens verrast willen worden met aanbiedingen van groente of andere producten?

Dit artikel is geschreven voor innovatie.kennisnet.nl

Alle berichten